بر فراز شهر قدیم تفلیس، قلعهای کهن خودنمایی میکند که نه تنها یک جاذبه گردشگری، بلکه قلب تپنده تاریخ و هویت این شهر محسوب میشود. قلعه ناریکالا، با عمری که به قرن چهارم میلادی و دوران پادشاهی ساسانیان بازمیگردد، به عنوان «قلعه مادر» شناخته میشود و طبق آمار، تنها جاذبهای است که هیچ بازدیدکنندهای تفلیس را بدون دیدن آن ترک نمیکند. این دژ باستانی، روایتگر قصهای از جنگها، حکومتها و تمدنهایی است که هر یک ردپایی بر سنگهای آن برجای گذاشتهاند.
ناریکالا؛ از دژ ساسانیان تا نماد امروزی تفلیس
ساخت اولیه قلعه ناریکالا به عنوان دژی دفاعی توسط ساسانیان آغاز شد، اما نقشه نهایی آن در طول قرنها و توسط حاکمان مختلفی از امویان و مغولها تا عثمانیها و پادشاهان گرجی تکمیل و گسترش یافت. نام آن که ریشه در زبان مغولی دارد به معنای «قلعه کوچک» است، اما اهمیت آن هرگز کوچک نبوده است. این قلعه بر روی تپههای رشتهکوه تابوری (مْتاتسمیندا) قرار دارد و مشرف به رودخانه متکواری (کورا)، موقعیتی استراتژیک داشته که کنترل تمام شهر و گذرگاههای مهم را ممکن میساخته است. یک زلزله در سال ۱۸۲۷ بخشهایی از آن را ویران کرد، اما بازسازیهای گسترده، عظمت گذشته را به آن بازگرداند.
دسترسی و بهترین زمان بازدید از قلعه تاریخی ناریکالا
برای رسیدن به این قلعه دیدنی، دو مسیر اصلی پیش روی گردشگران است:
- پیادهروی از محله قدیمی تفلیس: این مسیر از میدان آزادی آغاز میشود و با عبور از خیابانهای سنگفرش شده و کوچههای پلکانی، شما را به آرامی به ارتفاعات و دروازه قلعه میرساند.
- استفاده از تلهکابین: سوار شدن بر تلهکابین شیشهای از پارک رایک (Rike Park)، خود یک جاذبه جداگانه است که مناظر خیرهکنندهای از شهر، رودخانه و قلعه را از بالا در اختیار شما قرار میدهد.
قلعه ناریکالا به صورت ۲۴ ساعته قابل بازدید است، اما بهترین زمان برای لذت بردن از چشمانداز آن، ساعات غروب آفتاب است. از نظر فصلی، پاییز با هوای معتدل و رنگهای طلایی و نارنجی درختان، و بهار با هوایی مطبوع، ایدهآلترین زمانها برای سفر هستند.
کشف جاذبههای اطراف قلعه ناریکالا
بازدید از قلعه ناریکالا تنها شروع ماجراجویی در این بخش از تفلیس است. در اطراف و پایین دست قلعه، جاذبههای متعدد دیگری قرار دارند که یک تور کامل فرهنگی-تاریخی را تشکیل میدهند:
- مجسمه مادر گرجستان (Kartlis Deda): این مجسمه آلومینیومی ۲۰ متری که با شمشیر و جامی از شراب در دست بر بلندای تپه ایستاده، نماد میهنپرستی و مهماننوازی مردم گرجستان است.
- حمامهای گوگردی (Abanotubani): این بناهای گنبدی شکل در پایین قلعه، از چشمههای آب گرم طبیعی تغذیه میشوند و یکی از نمادینترین تصاویر شهر تفلیس را خلق کردهاند.
- کلیسای سنت نیکلاس: این کلیسای کوچک و زیبا در محوطه خود قلعه ناریکالا قرار دارد و در سال ۱۹۹۰ بازسازی شده است.
- باغ گیاهشناسی ملی تفلیس: این باغ وسیع و دیدنی در دامنه تپه، پناهگاهی سرسبز با گونههای گیاهی نادر و مناظر طبیعی چشمگیر است.
این قلعه با چشمانداز پانورامای بینظیرش از کل شهر، تنها یک بنای تاریخی نیست؛ بلکه صحنهای زنده است که گذشته پر فراز و نشیب تفلیس را با حالوهوای پویای امروزی آن پیوند میزند. گردش در محوطه آن، سفری در زمان است و ایستادن بر بلندای دیوارهایش، بهترین نقطه برای درک عمق تاریخی و جغرافیایی پایتخت گرجستان به شمار میرود.
پل صلح تفلیس؛ پلی مدرن بر تاروپود تاریخ
باغ گیاهشناسی باتومی؛ تماشای طبیعت جهان در قلب گرجستان
تفریحات رایگان گرجستان در شهرهای تفلیس و باتومی ویژه سفرهای ارزان
نگین رضوی
او فارغالتحصیل رشته عکاسی است و فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۵ به صورت مستقل در حوزه عکاسی طبیعت و سفر آغاز کرده است. وی پس از کسب تجربه، به عنوان عکاس و نویسنده با وبسایتها و مجلات گردشگری همکاری کرد و در حال حاضر، دبیر سرویس عکاسی و گزارشهای تصویری در یک مجله گردشگری معتبر است.